De Café Site

Dat Belgische brouwers zich nog eens zouden laten inspireren door en zelfs samenwerken met Amerikaanse collega’s leek lange tijd ondenkbaar. Toch is het vandaag de dag heel normaal. St. Feuillien en Green Flesh bijvoorbeeld, maakten een voortreffelijke Belgian Coast IPA. Amerika is hét bierland in opkomst en zorgt ervoor dat ook in Europa brouwers out-of-the-box durven te denken.

Als er twee trends zijn die de biermarkt anno nu typeren zijn het wel de stijgende vraag naar IPA bieren en ‘Collaboration.’ Oftewel twee – soms drie of vier – brouwers die gezamenlijk een bier brouwen. Het geeft in beide gevallen aan dat Amerika op dit moment hét bierland in opkomst is. In eigen land wisten ze dit al. Van een handjevol ‘craft-brewers- in de jaren ’80 steeg het aantal brouwerijen naar de 3400 die er nu zijn. Als gevolg hiervan telt het land inmiddels meerdere gerenommeerde brouwmeesters die maar wat graag hun Europese collega’s af en toe een handje komen helpen.
En als ze hier toch zijn, kunnen ze gelijk proeven wat er aan deze kant van de oceaan met het biertype wordt gedaan dat ze zelf nieuw leven in hebben geblazen. De India Pale Ale, oftewel de IPA. Van origine een biertype uit Engeland. Om de landgenoten te laven die in kolonie India leefden moest het bier extra gehopt worden om de lange zeereis te kunnen doorstaan. India werd zelfstandig. De IPA vergeten. Pils en lagers kregen de overhand.
Ook in Amerika. Dat met Budweiser, Miller en Coors Light zo ongeveer de standaard zette voor vlak en smaakloos bier. Het leidde uiteindelijk tot een tegenreactie waardoor ook de IPA weer in beeld kwam. Niet gehinderd door regels of vaste recepturen ging een aantal brouwers op zoek naar het andere uiterste van het smaakpalet. Het leidde niet zelden tot bieren met bittereenheden die richting de tachtig, soms wel honderd gingen. Ter vergelijking, een regulier pils zit rond de twintig.
Export manager Rik Kempen van biergroothandel Bier&cO herinnert zich dat pas in 2007 voor het eerst een IPA bier geproefd kon worden in Nederland, tijdens de Horecava van dat jaar. De rest is geschiedenis, zou je bijna kunnen zeggen. Eind 2009 opende Peter van der Arend in Amsterdam zijn BeerTemple. Een café met op dat moment overwegend Amerikaanse bieren. Op het wandbord dan al een flink aantal IPA’s waaronder Centennial IPA, Sahanak IPA, Wipe Out IPA en de Odessey Imperial IPA. En waar trendsetters zijn, komen de volgens vanzelf. Vrijwel iedere kleinere Nederlandse brouwer bracht de afgelopen jaren een IPA of in ieder geval hopbitter bier op de markt. En dat deed ook menig Duitse of Belgische collega;. Dat recent Brand ook met een eigen IPA kwam bewijst dat nu ook het grote publiek hoppig bier definitief heeft leren te waarderen. En dat het niet langer alleen maar kleinere brouwers zijn die de hopgrens naar boven durven bij te stellen.

Onconventionele bieren
Maar de invloed van Amerika gaat verder dan louter bittere bieren. De onconventionele manier van denken inspireerde veel brouwers in de oude wereld hetzelfde te doen. Zou Schneider anders ooit een Hopfen Weissen hebben gemaakt? Of de oudste brouwerij ter wereld, Weihenstephan, een bier hebben gebrouwen met wijngist en Australische Galaxyhop? Toch is dat wel wat er is gebeurd met als resultaat Kreuz des Südens. Een tarwebock met 6,5 % alcohol. Dichter bij huis. Daar brouwde Jopen dit jaar zijn Meesterstuk 2015 met… Engelse drop. Tot een paar jaar geleden toch een ondenkbare combinatie?
Behalve het inspireren van hun collega’s profiteren ook steeds meer Amerikaanse brouwers van de stijgende populariteit van speciaalbier in ons land. Amerikaans craft-beer wordt een serieus exportproduct. Tijdens een recente proeverij op de Amerikaanse ambassade in Den Haag passeerden acht bieren de revue. Het gaf een mooie indruk van de kwaliteit en diversiteit die Amerikaans speciaalbier typeren. Zijn de Flying Dog Easy IPA en Anchor Liberty Ale nog te bestempelen als simpelweg goede bieren met karakter, de ook geserveerde Alaskan Smoked Porter en Rogue Chocolate Stout illustreren vooral de lef die veel Amerikaanse brouwers hebben. Onconventionele bieren, zeer complex van smaak, die er bijna om vragen iets bij te eten. De chocolade truffel met zachte caramel van binnen en een paar vlokjes zeezout zorgde dan ook voor een prima match bij de Rogue. Een ander interessant bier dat op de tafels stond was de Anderson Valley Boont Amber. Een doordrinkbaar bier, gebrouwen met zonne-energie én voorzien van een Nederlands randje. Oud Grolsch topman Andries de Groen stopte er een deel van zijn geld in en is mede-eigenaar.
Naast de door Bier&cO naar Den Haag gepresenteerde bieren, stonden er ook nog drie bieren die door de Amerikaanse Brewers Association – de organisatie waarin veel van de Amerikaanse craft-brewers zich hebben verenigd – zelf waren meegenomen naar Den Haag. Van dit trio, de North Coast Old Rasputing Imperial Stout, de Shipyard Brewing Export Ale en de Boulevard Brewing Tank 7 Saison viel met name het laatste bier erg in de smaak. Hoewel een Saison volgens de brouwerij,zou dit blonde bier met 8,5% alcohol ook zomaar voor een tripel door kunnen gaan. Net als bij de IPA geldt dat er veel valt te variëren op één (bier)thema. Opvallend is dat deze brouwerij in handen is van het Belgische Duvel-Moortgat en dat er hier een Belgische brouwmeester aan het werk is. Deze Belgische brouwer is al een aantal jaren actief in Amerika, en bezit er nog een andere brouwerij, Ommegang.
Dat kunnen wij ook. Moeten meerdere Amerikaanse brouwerijen hebben gedacht. Een aantal is momenteel op zoek naar een vestigingsplaats in Europa. Het Amerikaanse Stone Brewing opent in 2016 een vestiging in Berlijn.

Knap nerveus
Blijft het hierbij? Feit is in ieder geval dat overal in Europa de craft brewers als de spreekwoordelijke paddenstoel uit de grond schieten. Nederland. Maar ook in Denemarken en erkende wijnlanden als Italië en Spanje. Bier mag, nee moet weer smaak hebben. En de herkomst ervan is belangrijk. Het maakt ondertussen de grote brouwers knap nerveus. Jaar na jaar zien zij de pilsomzet dalen en neemt de vraag naar speciaalbier verder toe. Zelf slagen ze er niet in bieren in de markt te zetten die de echte liefhebber kan bekoren. Al zijn Brand van Heineken en AB InBev’s Hertog Jan uitzonderingen op deze regel.
Deze laatste brouwer reageerde recent zoals grote brouwers vaker doen. Overnemen! Meest recente verovering: Elysian Brewing uit Seattle. Met daarbij de belofte vooral niets te veranderen. Dat is nog even afwachten. Ooit werd De Raaf uit Heumen immers ook ingelijfd door de voorgangers van deze multinational en waar is die gebleven? Zover is het nog niet. Maar het zou zo maar kunnen zijn dat er op de hoofdkantoren in Zoeterwoude, Enschede of Breda inmiddels begerig wordt gekeken naar erkende en succesvolle Nederlandse craft brewers als ‘t IJ, Jopen en de Texelse. Een overname van één van hen lijkt vooralsnog niet aan de orde. Maar ondenkbaar is het zeker niet.